Hizkuntza inuita

 
Hizkuntza inuita | Azalpen testua | mapak eta argazkiak | Hiztegia
 
Hizkuntza inuita
 
 
inuktituk (historia)
Inuktituk-a indiarrez oso beztelakoa da. Amerika eta Groenlandiako lurralde arktiarretan hitz egiten den hizkuntza da.
Inuitak multzokatuta biza dira, Hudson eta Baffin badien inguruan, iparpolotik urbil. Amerindiarrak dira, baina jatorriz eta errazaz mongoliarrak dira.
Hizkuntza honen lehenengo urratzak, orain dela 3000 urte agertu ziren, Umnak uhartean, hain zuzen ere. Lehen aipatu dugun bezala bere jatorria mongoliarra da. Inuitak (inuktituk-a hitz egiten dutenak), kontinente isolatu batean bizi dira, amerika eta groenlandiako lurralde arktiarretan. Horregaitik, zihur asko, inuktituk-a leku isolatu horretik edo mongoliatik dator. bakarrik falta dena da, jakitea nongo liarrak hara nola heldu diren.
imagen
Inuitak eskimalak dira, baina haientzat onartezina da horrela deitzea. Inuiten ohiturak uniformeak dira dispertzatuak egon arren. Bikoteetan aukeraketa librea dute.
Bikoteak mantendu egiten dira errespetua eta opariak elkar trukatuz. Beraien elikadura bertako animalietan oinarritzen da:
fokak, baleak, etab. Beraien igluak bi motatakoak dira: monsako dendak udan eta ordez neguan etxeetan bizi dira. Merkatari Europear, amerikar eta kanadiarrekin kontaktuak eduki eta gero XVIII.mendean,inuitek marfilez tailatutako hortzak...
 
eskimalak (inuitak)
imagen
Beraiek ez daukate merkaturik gu bezala janaria beste era desberdines batekin lortzen dute: arrantza eta heisa egiten. Inuit herriak aislaturik bizi izan zenez, bertako herritarrek inuktituk hizkuntza bakarrik mintzatzen zuten.Orduan ez zen beste hizkuntzarik sartzen lurraldean eta urte askotan mantendu egin zen.Inuktituk-a hizkuntza minoritarioa da euskara bezala.ez dute beste hizkuntzarik egiten bere herrian bakarrik da ofizialaeuskararen egoera batzuetan bezala.Ez da preztigiozko hizkuntza eta biztanle gutxi ditu hirurogei mila gutxi gora behera.Inuktituk hizkuntza ez da ofiziala estatu guztietan bakarrik inuitak bizi diren lekuan.

 
 
idatzi zure iritzia nahi dugu
jon ander miro, Beñat del fresno, ilaskiñe etxehandia eta mikel uriarte.